Sermaye Piyasası Hukuku

Alanın sistematiği ve kapsamı.

Sermaye piyasası hukuku, halka açık ortaklıklar ile sermaye piyasası araçlarının ihracı, alım-satımı, bunların gerçekleştiği piyasalar ve bu piyasalarda faaliyet gösteren kurumların düzenlenmesini konu alır. Eksen norm 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'dur (SPK). Kanun çatı niteliğindedir; somut yükümlülükler büyük ölçüde Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul/SPK idari otorite) tebliğleri ve Borsa İstanbul (BİST) ile MKK ve Takasbank düzenlemeleriyle somutlaşır. Bu nedenle alan, kanun-tebliğ-uygulama üçlüsünün birlikte okunmasını gerektirir.

Temel eksenler: (i) ihraç ve halka arz: izahname/ihraç belgesi rejimi (SPK m.4-11); (ii) sürekli kamuyu aydınlatma: özel durumlar, finansal raporlama, sorumluluk (SPK m.14-15, m.32); (iii) piyasa dürüstlüğü: bilgi suistimali (içeriden öğrenenlerin ticareti) ve piyasa dolandırıcılığı/manipülasyon (SPK m.106-107); (iv) kurumsal yönetim ve önemli işlemler: ayrılma hakkı, önemli nitelikteki işlemler, ilişkili taraf işlemleri (SPK m.23-24, m.29-31); (v) pay alım teklifi (çağrı) (SPK m.25-26); (vi) yatırım kuruluşları ve sermaye piyasası kurumları ile yatırımcının korunması (SPK m.34 vd., m.83); (vii) idari yaptırımlar ve tedbirler (SPK m.92-103-104) ile cezai sorumluluk (SPK m.106-115).

Hangi kanunlarla çalışır?

Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.

12 beceri, tek omurga.

Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.

• Temel Kavramlar ve Sistematik. Sermaye piyasası ilişkisinin nitelendirilmesi, ihraççı ve sermaye piyasası aracı tespiti, hangi rejimin (SPK madde, Kurul tebliği, BİST kuralı) uygulanacağının ve görevli mercinin belirlenmesi gerektiğinde kullanılır.
• Halka Arz ve İzahname. Payların veya borçlanma araçlarının halka arzı, izahname/ihraç belgesi hazırlığı ve onayı, izahnamenin gerçeği yansıtmamasından doğan sorumluluk konuları gündeme geldiğinde kullanılır.
• Kamuyu Aydınlatma ve Özel Durumlar. Halka açık ortaklığın sürekli kamuyu aydınlatma yükümlülükleri, özel durum açıklamaları, içsel bilginin ertelenmesi ve KAP açıklamalarından doğan sorumluluk değerlendirileceğinde kullanılır.
• Bilgi Suistimali (İçeriden Öğrenenlerin Ticareti). İçsel bilgiye dayalı işlem, içsel bilginin yetkisiz aktarımı veya tavsiye yoluyla kullanılması iddiası ve SPK m.106 kapsamındaki cezai sorumluluk değerlendirileceğinde kullanılır.
• Piyasa Dolandırıcılığı (Manipülasyon). İşleme dayalı veya bilgiye dayalı manipülasyon, fiyat-miktarda yapay görüntü oluşturma, yanlış/yanıltıcı bilgi yayma iddiaları ve SPK m.107 sorumluluğu değerlendirileceğinde kullanılır.
• Pay Alım Teklifi (Çağrı) ve Yönetim Devri. Halka açık ortaklıkta yönetim kontrolünün ele geçirilmesi, zorunlu veya gönüllü pay alım teklifi (çağrı), muafiyet halleri ve çağrı yükümlülüğünün doğumu değerlendirileceğinde kullanılır.
• Yatırım Kuruluşları ve Yatırımcının Korunması. Aracı kurum/banka ile yatırımcı arasındaki çerçeve sözleşme, uygunluk-yerindelik, emir gerçekleştirme, müşteri varlıklarının korunması ve yatırımcı tazmini sorunları gündeme geldiğinde kullanılır.
• SPK İdari Yaptırımları ve İptal Davası. Sermaye Piyasası Kurulu'nun idari para cezası, tedbir ve menfaat iadesi kararlarına karşı savunma, idari yargıda iptal davası ve yürütmenin durdurulması gerektiğinde kullanılır.
• Süreler, Zamanaşımı ve Takvim. Sermaye piyasası uyuşmazlıklarında dava açma süreleri, idari yaptırım ve suçlarda zamanaşımı, izahname/kamuyu aydınlatma sorumluluğunda zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanması gerektiğinde kullanılır.
• İspat, Delil ve Piyasa Verisi. Sermaye piyasası uyuşmazlıklarında emir/işlem kayıtları, KAP-MKK-Takasbank verileri, ses/talimat kayıtları ve bilirkişi incelemesi gibi delillerin toplanması ve değerlendirilmesi gerektiğinde kullanılır.
• Risk Değerlendirmesi ve Uyum Stratejisi. İhraççı, yönetici veya yatırım kuruluşu için sermaye piyasası mevzuatına uyum, yaptırım/cezai risk haritası, içsel bilgi yönetimi ve önleyici politika tasarımı gerektiğinde kullanılır.
• Müvekkil ve Kurul ile İletişim. Kurul incelemesine/savunma istemine yanıt, müvekkile risk ve seçeneklerin sade anlatımı, KAP açıklama dili ve karşı tarafla yazışma tonunun kurulması gerektiğinde kullanılır.

Neleri kapsar?

Kaynak hijyeni.

İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur. Beceriler karar numarasını hafızadan yazmamak üzere kurgulanmıştır; yine de her künyeyi resmî kaynaktan teyit edin. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı resmî bankadan getirir.

Beceriler avukatlar ve hukukçular içindir; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından incelenmelidir. Hukukçu değilseniz ve kendi işiniz için yardım arıyorsanız bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurun (SSS).

Claude Code'da iki satır.

# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude

# Bu alanı kur
/plugin install sermaye-piyasasi-hukuku@turk-hukuku-skills

Aynı içerik OpenAI Codex ve Gemini CLI için de yayımlanır. Terminal bilmiyorsan Başlangıç Rehberi adım adım anlatır.

Ticaret ve Şirketler Hukuku