Rekabet Hukuku

Alanın sistematiği.

Türk rekabet hukukunun temeli, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'dur (RK). Kanun üç temel yasak/denetim ekseni üzerine kuruludur:

1. Rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararları yasağı: 4054 m.4. 2. Hâkim durumun kötüye kullanılması yasağı: 4054 m.6. 3. Birleşme ve devralmaların izin denetimi: 4054 m.7.

Bu eksenleri tamamlayan kurumsal ve usuli düzenlemeler: muafiyet (m.5), menfi tespit (m.8), Rekabet Kurumu/Kurulu'nun yapısı ve yetkileri (m.20-27), soruşturma usulü (m.40-55), idari para cezaları (m.16) ve pişmanlık/uzlaşma. Yargı denetimi 2577 sayılı İYUK uyarınca Ankara İdare Mahkemeleri ve Danıştay nezdinde yürür.

Hangi kanunlarla çalışır?

Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.

11 beceri, tek omurga.

Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.

• Temel Kavramlar ve Sistematik. Rekabet hukukunun yapısını, 4054 sayılı Kanunun üç ekseni ile temel kavramları (teşebbüs, hâkim durum, ilgili pazar) anlamak ve bir olayı doğru eksene yerleştirmek istendiğinde kullanılır; ilk teşhis ve yol haritası için başvurulur.
• Yasak Anlaşmalar, Uyumlu Eylem ve Kartel (m.4). Fiyat tespiti, bölge/müşteri paylaşımı, ihalede danışıklılık, bilgi paylaşımı veya teşebbüs birliği kararı gibi rekabeti sınırlayıcı koordinasyon iddialarını 4054 m.4 çerçevesinde değerlendirmek istendiğinde kullanılır.
• Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması (m.6). Bir teşebbüsün pazar gücüne dayanarak dışlayıcı (yıkıcı fiyat, fiyat sıkıştırması, münhasırlık, bağlama, ayrımcılık) veya sömürücü davranışta bulunduğu iddialarını 4054 m.6 çerçevesinde değerlendirmek istendiğinde kullanılır.
• Birleşme ve Devralma İzni (m.7). Bir birleşme, devralma, ortak girişim veya kontrol değişikliği işleminin Rekabet Kurulu iznine tabi olup olmadığını, bildirim eşiklerini ve esas inceleme riskini değerlendirmek istendiğinde kullanılır.
• İlgili Pazar Tanımı ve Pazar Gücü Analizi. Ürün ve coğrafi pazarın sınırlarını, pazar paylarını ve yoğunlaşmayı belirlemek, hâkimlik veya yoğunlaşma analizinin iktisadi altyapısını kurmak istendiğinde kullanılır; her rekabet analizinin ön koşulu olan pazar tanımı için başvurulur.
• Muafiyet ve Menfi Tespit Değerlendirmesi. Bir anlaşma veya uygulamanın grup muafiyetinden yararlanıp yararlanmadığını, bireysel muafiyet (m.5) şartlarını sağlayıp sağlamadığını ya da menfi tespit (m.8) uygunluğunu değerlendirmek istendiğinde kullanılır.
• Rekabet Kurulu Soruşturma Usulü ve Savunma. Önaraştırma, yerinde inceleme, soruşturma açılması, savunma yazıları ve sözlü savunma gibi Rekabet Kurulu önündeki idari süreçte hak ve süreleri yönetmek istendiğinde kullanılır.
• İdari Para Cezası ve Pişmanlık-Uzlaşma. 4054 m.16 uyarınca ciro üzerinden idari para cezası riskini hesaplamak, ağırlaştırıcı/hafifletici unsurları belirlemek ve pişmanlık ya da uzlaşma yoluyla indirim stratejisi kurmak istendiğinde kullanılır.
• Kurul Kararına Karşı Yargı Denetimi. Rekabet Kurulu kararlarına karşı idari yargıda iptal davası açma, dava açma süresi ve yetkili mahkeme, yürütmenin durdurulması ve istinaf/temyiz yolunu yönetmek istendiğinde kullanılır.
• Rekabet İhlalinden Özel Hukuk Tazminatı (m.57-58). Kartel veya hâkim durum ihlalinden zarar gören tarafın üç kata kadar tazminat (m.58) talebini, zarar ve illiyet ispatını, zamanaşımını ve görevli mahkemeyi değerlendirmek istendiğinde kullanılır.
• Rekabet Uyum Programı ve Risk Önleme. Teşebbüsler için önleyici rekabet uyumu kurmak; fiyatlandırma, dağıtım, bilgi paylaşımı, rakip temasları ve yerinde inceleme hazırlığı gibi alanlarda risk taraması ve iç politika tasarlamak istendiğinde kullanılır.

Neleri kapsar?

Kaynak hijyeni.

İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur. Beceriler karar numarasını hafızadan yazmamak üzere kurgulanmıştır; yine de her künyeyi resmî kaynaktan teyit edin. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı resmî bankadan getirir.

Beceriler avukatlar ve hukukçular içindir; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından incelenmelidir. Hukukçu değilseniz ve kendi işiniz için yardım arıyorsanız bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurun (SSS).

Claude Code'da iki satır.

# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude

# Bu alanı kur
/plugin install rekabet-hukuku@turk-hukuku-skills

Aynı içerik OpenAI Codex ve Gemini CLI için de yayımlanır. Terminal bilmiyorsan Başlangıç Rehberi adım adım anlatır.

Ticaret ve Şirketler Hukuku