Vergi hukuku: VUK genel esasları, vergiyi doğuran olay ve tarhiyat, vergi ziyaı ve usulsüzlük cezaları, uzlaşma ve düzeltme, gelir/kurumlar/KDV temel kavramları; mükellef hakları.
Genel bakış
Alanın sistematiği.
Vergi hukuku, kamu hukukunun mali yükümlülükleri düzenleyen dalıdır ve dört katmanda çalışır: (1) maddi vergi hukuku (gelir, kurumlar, KDV, ÖTV, damga gibi vergilerin konusu, mükellefi, matrahı, oranı), (2) vergi usul hukuku (213 sayılı VUK; tarh, tebliğ, tahakkuk, ceza, süreler), (3) vergi icra hukuku (6183 sayılı AATUHK; ödeme emri, haciz, teminat, tecil) ve (4) vergi ceza ve yargılama hukuku (VUK ceza hükümleri ile 2577 sayılı İYUK uyarınca vergi yargısı). Çalışan hukukçu her dosyada "hangi katman" sorusunu en başta cevaplamalıdır; çünkü süre, görev ve dilekçe tipi katmana göre değişir.
Başat mevzuat
Hangi kanunlarla çalışır?
Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise
mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.
213 VUK193 GVK5520 KVK3065 KDV
Beceriler
12 beceri, tek omurga.
Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste
her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.
Temel Kavramlar ve Vergilendirme Sistematiği. Vergi türünü, mükellefiyeti, vergiyi doğuran olayı ve uygulanacak katmanı (maddi-usul-icra-yargı) belirlemek; bir vergi dosyasının haritasını çıkarmak gerektiğinde kullanılır.
Tarhiyat Türleri ve Tebligat Denetimi. İkmalen, re'sen veya idarece yapılan tarhiyatın hukuka uygunluğunu ve tebligatın geçerliliğini denetlemek; ihbarnamenin biçim ve süre yönünden incelenmesi gerektiğinde kullanılır.
Vergi Cezaları ve Kaçakçılık Suçu. Vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları ile VUK m.359 kaçakçılık suçunu değerlendirmek; ceza ihbarnamesi geldiğinde veya ceza riski sorulduğunda kullanılır.
Gelir ve Kurumlar Vergisi Uygulaması. Gelir unsurlarının tespiti, matrah belirleme, gider-istisna-indirim denetimi ve örtülü kazanç/sermaye sorunlarını çözmek; GVK ve KVK matrah uyuşmazlıklarında kullanılır.
KDV ve Dolaylı Vergiler. Katma değer vergisinde vergiyi doğuran olay, indirim, iade, tevkifat ve sahte belge kaynaklı KDV reddi sorunlarını çözmek; KDV ve dolaylı vergi uyuşmazlıklarında kullanılır.
Uzlaşma, Düzeltme ve Pişmanlık. Tarhiyat öncesi/sonrası uzlaşma, vergi hatasında düzeltme-şikâyet ve pişmanlık yollarından hangisinin uygun olduğunu seçmek; dava öncesi idari çözüm değerlendirilirken kullanılır.
Vergi Davası, Görev-Yetki ve Süreler. Vergi/ceza ihbarnamesi veya ödeme emrine karşı açılacak davada görevli-yetkili mahkemeyi, süreyi, dava şartlarını ve yürütmenin durdurulmasını belirlemek için kullanılır.
Tahsilat, Ödeme Emri ve Haciz (AATUHK). 6183 sayılı Kanun kapsamında ödeme emri, haciz, teminat, tecil-taksitlendirme ve ihtiyati haciz işlemlerine karşı korunma ve dava yollarını planlamak için kullanılır.
Süreler ve Zamanaşımı Haritası. Tarh, ceza kesme ve tahsil zamanaşımı ile dava-uzlaşma-düzeltme sürelerini hesaplamak ve durma/kesilme hallerini tespit etmek; her vergi dosyasında süre riski yönetilirken kullanılır.
Vergi İncelemesi, İspat ve Delil. Vergi inceleme süreci, vergi tekniği raporu, ispat yükünün dağılımı ve delillerin değerlendirilmesini yönetmek; inceleme başladığında veya rapora dayalı tarhiyatta kullanılır.
Vergi Riski, Strateji ve Planlama. Bir işlemin veya yapının vergi riskini değerlendirmek, meşru vergi planlaması ile peçeleme/muvazaa sınırını çizmek ve dava-uzlaşma stratejisini önermek için kullanılır.
Müvekkil İletişimi ve Mütalaa Yazımı. Vergi konusundaki teknik analizi mükellefin/karar vericinin anlayacağı dilde sunmak, gerekçeli vergi mütalaası ve bilgilendirme yazısı üretmek için kullanılır.
İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve
tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur.
Beceriler karar numarasını hafızadan yazmamak üzere kurgulanmıştır; yine de her künyeyi resmî
kaynaktan teyit edin. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı
resmî bankadan getirir.
Beceriler avukatlar ve hukukçular içindir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından
incelenmelidir. Hukukçu değilseniz ve kendi işiniz için yardım arıyorsanız bir avukata ya da
baronun adli yardım bürosuna başvurun (SSS).
Kurulum
Claude Code'da iki satır.
# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude
# Bu alanı kur
/plugin install vergi-hukuku@turk-hukuku-skills