Çevre Hukuku

Hangi kanunlarla çalışır?

Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.

11 beceri, tek omurga.

Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.

• Temel Kavramlar ve İlkeler. Çevre hukukunun sistematiğini, kirleten öder ve ihtiyat ilkelerini, idari/özel/ceza eksenlerinin ayrımını ve uygulanacak normlar piramidini kurmak gerektiğinde; bir çevre uyuşmazlığını ilk kez çerçevelerken kullan.
• ÇED Süreci ve ÇED Kararının İptali. Çevresel etki değerlendirmesi zorunluluğu, ÇED Olumlu veya ÇED Gerekli Değildir kararlarının hukuka uygunluğu ve iptali, EK-1/EK-2 listelerine tabilik ve katılım hakkı sorunlarında kullan; ÇED dava ve danışmanlığının ana becerisidir.
• Çevre İzin ve Lisansları. Emisyon, deşarj, gürültü gibi çevre izinleri ile geri kazanım/bertaraf lisanslarının alınması, askıya alınması veya iptaline ilişkin işlem ve uyuşmazlıklarda; EÇBS/e-Çevre süreçlerinde ve izinsiz faaliyet riski değerlendirmesinde kullan.
• İdari Yaptırımlar ve İtiraz Yolu. Çevre Kanunu kapsamında verilen idari para cezaları, faaliyet durdurma ve mühürleme kararlarına karşı itiraz/dava yolunu, süreleri ve görevli mercii belirlemek gerektiğinde; ceza tutarının ve dayanağının hukuka uygunluğunu denetlerken kullan.
• Atık Yönetimi ve Tehlikeli Atık. Atık üretimi, taşınması, geri kazanımı ve bertarafı; tehlikeli atık yükümlülükleri, atık hiyerarşisi ve genişletilmiş üretici sorumluluğu kaynaklı uyuşmazlık ve uyum sorularında; izinsiz depolama/döküm yaptırımlarında kullan.
• Hava, Su ve Gürültü Kirliliği. Emisyon, atıksu deşarjı, hava kalitesi ve çevresel gürültü kaynaklı kirlilik iddialarında, limit aşımı tespitinde ve komşuluk hukuku ile kesişen rahatsızlık uyuşmazlıklarında; ölçüm ve numune usulünün denetiminde kullan.
• Çevresel Zarar Tazminatı ve Sorumluluk. Kirlilikten kaynaklanan maddi/manevi zararın tazmini, kirletenin kusursuz ve müteselsil sorumluluğu, illiyet bağı ve zararın hesabı ile el atmanın önlenmesi taleplerinde; tahsis edilemeyen kirleticiler ve çoklu sorumlu durumlarında kullan.
• Çevreye Karşı Suçlar (Ceza Boyutu). Çevrenin kasten veya taksirle kirletilmesi, atıkların izinsiz işlenmesi ve gürültü suçlarında ceza sorumluluğunu değerlendirmek; soruşturma, etkin pişmanlık ve şirket yöneticilerinin ceza riski yönetiminde kullan.
• Yargı Yolu, Görev ve Yetki. Çevresel uyuşmazlıkta idari yargı ile adli yargı arasındaki yol ayrımını, görevli ve yetkili mahkemeyi, dava türünü (iptal, tam yargı, tazminat) ve menfaat/dava ehliyetini belirlemek gerektiğinde; yanlış yola gitme riskini elemek için kullan.
• Süreler, Zamanaşımı ve İhtiyati Tedbir. Dava açma süreleri, idari para cezası tahsil/karar zamanaşımı, tazminatta zamanaşımı ile yürütmenin durdurulması ve ihtiyati tedbir taleplerinin zamanlamasında; telafisi güç zararın önlenmesi için acil koruma gerektiğinde kullan.
• Dilekçe, Başvuru ve Sözleşme Taslakları. ÇED/izin iptali dava dilekçesi, idari para cezasına itiraz, çevresel tazminat dilekçesi, idareye başvuru ve çevresel taahhüt/uyum sözleşmesi taslaklarını üretmek gerektiğinde; vakıa-hukuki sebep-talep mimarisiyle layiha hazırlarken kullan.

Neleri kapsar?

Kaynak hijyeni.

İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur. Sahte karar numarası üretilmez. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı resmî bankadan getirir. Hiçbir beceri hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai sorumluluk yetkili hukukçudadır.

Claude Code'da iki satır.

# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude

# Bu alanı kur
/plugin install cevre-hukuku@turk-hukuku-skills

Aynı içerik OpenAI Codex ve Gemini CLI için de yayımlanır. Terminal bilmiyorsan Başlangıç Rehberi adım adım anlatır.

Anayasa, İdare ve Vergi