Anayasa Hukuku

Hangi kanunlarla çalışır?

Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.

11 beceri, tek omurga.

Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.

• Temel Kavramlar ve Anayasal Sistematik. Anayasa hukukunun temel kavramlarını, normlar hiyerarşisini ve 1982 Anayasası sistematiğini netleştirmek; bir uyuşmazlığın hangi anayasal başlığa ve denetim yoluna oturduğunu konumlandırmak gerektiğinde kullanılır.
• Temel Hak Sınırlama Testi (m.13). Bir kanun, kararname veya idari işlemin bir temel hakka müdahalesinin Anayasa m.13 ölçütlerine uygun olup olmadığını adım adım test etmek; kanunilik, meşru amaç, demokratik gereklilik ve ölçülülük analizi gerektiğinde kullanılır.
• Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı. Bir kural veya uygulamanın Anayasa m.10 eşitlik ilkesine veya ayrımcılık yasağına aykırı olup olmadığını değerlendirmek; karşılaştırılabilir durum, farklı muamele ve haklı sebep analizinin gerektiği hallerde kullanılır.
• Norm Denetimi (İptal ve İtiraz Yolu). Bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin Anayasaya aykırılığının AYM önünde nasıl denetleneceğini belirlemek; soyut norm denetimi (iptal davası) ve somut norm denetimi (itiraz yolu) ile başvurma şartlarının gerektiği hallerde kullanılır.
• AYM Bireysel Başvuru Stratejisi. Bir temel hak ihlali iddiasının Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluyla taşınıp taşınamayacağını ve kabul edilebilirlik şartlarını değerlendirmek; başvuru yollarının tüketilmesi, süre ve konu yönünden yetki analizinin gerektiği hallerde kullanılır.
• İfade, Toplantı ve Örgütlenme Özgürlükleri. İfade özgürlüğü, basın, toplantı-gösteri ve dernek-sendika gibi iletişim ve örgütlenme özgürlüklerine yönelik bir müdahalenin anayasaya uygunluğunu değerlendirmek; bu çekirdek demokratik haklara ilişkin uyuşmazlıklarda kullanılır.
• Mülkiyet Hakkı ve Kamulaştırma. Mülkiyet hakkına (m.35) yönelik bir müdahalenin, kamulaştırmanın veya fiili el atmanın anayasaya uygunluğunu ve giderim boyutunu değerlendirmek; kamu yararı, kanunilik ve adil denge analizinin gerektiği hallerde kullanılır.
• Adil Yargılanma ve Hak Arama (Anayasal Boyut). Bir yargılamada adil yargılanma hakkının (m.36) veya suç-ceza güvencelerinin (m.38) ihlal edilip edilmediğini anayasal düzeyde değerlendirmek; mahkemeye erişim, makul süre, silahların eşitliği ve masumiyet karinesi sorunlarında kullanılır.
• Devlet Organları ve Yetki İlişkileri. Yasama, yürütme ve yargı arasındaki yetki ve denetim ilişkilerinin, CB kararnamesi-kanun ayrımının ve kuvvetler ayrılığına dair sorunların anayasaya uygunluğunu değerlendirmek; organlar arası yetki çatışmalarında kullanılır.
• Olağanüstü Hâl ve Hak Askıya Alma Rejimi. Olağanüstü hâl döneminde alınan tedbirlerin ve temel hak kısıtlamalarının Anayasa m.15 ve OHAL rejimi çerçevesinde denetlenmesini sağlamak; çekirdek haklar, ölçülülük ve durumun gerektirdiği ölçü analizinin gerektiği hallerde kullanılır.
• Anayasal Başvuru ve Dilekçe Taslağı. AYM bireysel başvuru formu, norm denetimi başvuru gerekçesi veya anayasaya aykırılık itirazı gibi anayasal metinlerin yapılandırılmış taslağını üretmek; başvurunun biçim ve içerik şartlarına uygun iskelet gerektiğinde kullanılır.

Neleri kapsar?

Kaynak hijyeni.

İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur. Sahte karar numarası üretilmez. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı resmî bankadan getirir. Hiçbir beceri hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai sorumluluk yetkili hukukçudadır.

Claude Code'da iki satır.

# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude

# Bu alanı kur
/plugin install anayasa-hukuku@turk-hukuku-skills

Aynı içerik OpenAI Codex ve Gemini CLI için de yayımlanır. Terminal bilmiyorsan Başlangıç Rehberi adım adım anlatır.

Anayasa, İdare ve Vergi