Sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkisi: TBK m.77 vd.: haklı sebep olmaksızın malvarlığı kayması, iade kapsamı, iyiniyetli/kötüniyetli zenginleşen ayrımı ve diğer taleplerle yarışma.
Başat mevzuat
Hangi kanunlarla çalışır?
Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise
mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.
TBK 6098
Beceriler
11 beceri, tek omurga.
Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste
her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.
Temel Kavramlar ve Sistematik. Sebepsiz zenginleşmenin ne olduğunu, hangi borç kaynağına girdiğini ve haksız fiil ile sözleşmeden farkını netleştirmek gerektiğinde; bir uyuşmazlığın gerçekten sebepsiz zenginleşme olup olmadığını ilk anda teşhis etmek için kullanılır.
Unsurlar ve Ana Denetim Şeması. Sebepsiz zenginleşmenin dört unsurunu (zenginleşme, fakirleşme, illiyet, haklı sebebin yokluğu) somut olaya adım adım uygulamak ve talebin doğup doğmadığını test etmek gerektiğinde kullanılır.
Geçerli Olmayan Sebep: Borçlanılmayanın İfası. Borç olmadığı halde veya geçersiz bir sözleşmeye dayanarak yapılan ödeme/edimin geri istenmesi söz konusu olduğunda; hata ile ödeme ve isteyerek ödeme ayrımını çözmek için kullanılır.
Gerçekleşmeyen ve Sona Eren Sebep. Bir edim ileride doğacak bir sebep için verildiği halde o sebep gerçekleşmediğinde veya başlangıçta var olan sebep sonradan ortadan kalktığında iadeyi belirlemek gerektiğinde kullanılır.
İadenin Kapsamı ve İyiniyet/Kötüniyet Ayrımı. Zenginleşenin neyi, ne ölçüde geri vereceğini, semere ve faizin nasıl hesaplanacağını ve kazanımın elden çıkması halinde sorumluluğun değişip değişmediğini belirlemek gerektiğinde kullanılır.
Giderler, Mahsup ve İade İsteyememe Halleri. Zenginleşenin yaptığı zorunlu/faydalı/lüks giderlerin mahsubu ile hukuka veya ahlaka aykırı amaçla yapılan kazandırmalarda iadenin reddi söz konusu olduğunda kullanılır.
Diğer Taleplerle Yarışma ve Talep Seçimi. Aynı olayda sebepsiz zenginleşme yanında istihkak, haksız fiil, sözleşmesel iade veya vekâletsiz iş görme talebi de mümkün olduğunda hangi talebin öncelikli ve avantajlı olduğunu belirlemek için kullanılır.
Süreler ve Zamanaşımı. Sebepsiz zenginleşme alacağında iki yıllık ve on yıllık zamanaşımı sürelerinin başlangıcını, kesilme ve durmasını belirlemek; talebin zamanaşımına uğrayıp uğramadığını test etmek gerektiğinde kullanılır.
İspat ve Delil. Sebepsiz zenginleşme davasında hangi vakıanın kim tarafından ve hangi delille ispatlanacağını, özellikle haklı sebebin yokluğu ve yanılarak ödeme noktalarında ispat yükünü belirlemek gerektiğinde kullanılır.
Dava Yolu, Görev-Yetki ve İhtar/Dilekçe Taslağı. Sebepsiz zenginleşme alacağı için ihtarname çekmek, görevli ve yetkili mahkemeyi belirlemek, dava şartı arabuluculuğu kontrol etmek ve dava dilekçesi iskeleti kurmak gerektiğinde kullanılır.
Risk Değerlendirmesi, Strateji ve Müvekkil İletişimi. Sebepsiz zenginleşme uyuşmazlığında dava/sulh seçeneklerini tartmak, kazanma olasılığı ve maliyet-fayda analizi yapmak ve müvekkile anlaşılır bir yol haritası sunmak gerektiğinde kullanılır.
Konular
Neleri kapsar?
sebepsiz zenginleşmeiadegeçerli olmayan sebepgerçekleşmeyen sebepTBK m.77istihkakgeri verme
Değişmez kural
Kaynak hijyeni.
İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve
tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur.
Sahte karar numarası üretilmez. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı
resmî bankadan getirir. Hiçbir beceri hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai sorumluluk
yetkili hukukçudadır.
Kurulum
Claude Code'da iki satır.
# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude
# Bu alanı kur
/plugin install sebepsiz-zenginlesme@turk-hukuku-skills