TBK genel hükümler: sözleşmenin kurulması ve geçerliliği, irade sakatlıkları (hata-hile-korkutma), temsil, hükümsüzlük, ifa ve ifa engelleri, borçlu temerrüdü, zamanaşımı; borç ilişkisinin kaynak piramidi.
Genel bakış
Sistematik ve normatif çerçeve.
Borçlar hukuku genel hükümleri 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) Birinci Kısmında (m.1-206) düzenlenir ve tüm borç ilişkilerinin ortak iskeletidir. Çalışma her zaman borcun kaynağını saptamakla başlar: TBK borcu üç ana kaynaktan doğurur: sözleşme (m.1 vd.), haksız fiil (m.49 vd.) ve sebepsiz zenginleşme (m.77 vd.). Genel hükümler bunlardan özellikle sözleşmesel borç ilişkisini ayrıntılı düzenler; haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme ayrı eklentilerde derinleştirilir, ancak ifa, temerrüt, ifa imkânsızlığı, zamanaşımı ve müteselsil borçluluk gibi ortak müesseseler her borç için geçerlidir.
Başat mevzuat
Hangi kanunlarla çalışır?
Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise
mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.
TBK 6098
Beceriler
13 beceri, tek omurga.
Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste
her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.
Temel Kavramlar ve Borç İlişkisinin Sistematiği. Borç ilişkisinin kaynağını ve yapısını çözmek; sözleşme mi haksız fiil mi sebepsiz zenginleşme mi olduğunu ve hangi genel hükmün uygulanacağını saptamak gerektiğinde kullanılır.
Sözleşmenin Kurulması, Şekil ve Genel İşlem Koşulları. Bir sözleşmenin geçerli kurulup kurulmadığı, şekil şartına tabi olup olmadığı veya tek taraflı dayatılan standart maddelerin denetimi söz konusu olduğunda kullanılır.
Geçerlilik, Hükümsüzlük ve Aşırı Yararlanma. Sözleşmenin içeriğinin emredici hükümlere, ahlaka veya kamu düzenine aykırı olup olmadığı, kesin hükümsüzlük veya gabin iddiası bulunduğunda kullanılır.
İrade Sakatlıkları: Hata, Hile, Korkutma. Bir tarafın yanılarak, aldatılarak veya korkutularak sözleşme yaptığını ileri sürdüğü ve iptal hakkı ile sürelerin değerlendirilmesi gerektiği hâllerde kullanılır.
Temsil ve Yetkisiz Temsil. Bir kişinin başkası adına işlem yaptığı, temsil yetkisinin varlığı/kapsamı tartışmalı olduğu veya yetkisiz temsil ile yapılan işlemin akıbeti sorulduğunda kullanılır.
İfa, Alacaklı Temerrüdü ve İfa İmkânsızlığı. Borcun gereği gibi ifa edilip edilmediği, alacaklının ifayı kabulden kaçındığı veya edimin sonradan imkânsızlaştığı durumlarda kullanılır.
Borçlu Temerrüdü ve Seçimlik Haklar. Borçlunun borcunu zamanında ifa etmemesi, temerrüt faizi, gecikme tazminatı ve karşılıklı sözleşmelerde dönme/aynen ifa/tazminat seçeneklerinin değerlendirilmesi gerektiğinde kullanılır.
Borca Aykırılık ve Tazminat Sorumluluğu. Borçlunun borcunu hiç veya gereği gibi ifa etmemesinden doğan tazminat sorumluluğunun unsurları, kusur karinesi ve zarar hesabı tartışıldığında kullanılır.
Cezai Şart, Bağlanma Parası ve Cayma Parası. Sözleşmede kararlaştırılan ceza koşulu, pey akçesi veya cayma parasının türü, geçerliliği, indirilmesi ve asıl borçla ilişkisi değerlendirilirken kullanılır.
Zamanaşımı ve Süreler. Bir alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, sürenin başlangıcı, kesilmesi-durması ve def'i olarak ileri sürülmesi söz konusu olduğunda kullanılır.
Müteselsil Borçluluk, Alacağın Devri ve Borcun Üstlenilmesi. Birden çok borçlunun aynı borçtan birlikte sorumlu olduğu, alacağın temlik edildiği veya borcun başkasına geçtiği durumlarda taraflar arası ilişkiyi çözmek için kullanılır.
Dava, Görev-Yetki ve İspat Stratejisi. Borçlar hukukundan doğan bir uyuşmazlık yargıya taşınırken görevli-yetkili mahkeme, dava türü, dava şartı arabuluculuk ve ispat yükünün planlanması gerektiğinde kullanılır.
Risk Değerlendirmesi, Strateji ve Müvekkil İletişimi. Borç uyuşmazlığında dava/sulh kararı, kazanma şansı, maliyet-tahsilat riski değerlendirilirken ve müvekkile yalın bir yol haritası sunulurken kullanılır.
İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve
tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur.
Beceriler karar numarasını hafızadan yazmamak üzere kurgulanmıştır; yine de her künyeyi resmî
kaynaktan teyit edin. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı
resmî bankadan getirir.
Beceriler avukatlar ve hukukçular içindir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından
incelenmelidir. Hukukçu değilseniz ve kendi işiniz için yardım arıyorsanız bir avukata ya da
baronun adli yardım bürosuna başvurun (SSS).
Kurulum
Claude Code'da iki satır.
# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude
# Bu alanı kur
/plugin install borclar-hukuku-genel@turk-hukuku-skills