Sağlık hukuku: hekimin hukuki/cezai sorumluluğu, aydınlatılmış onam, malpraktis-komplikasyon ayrımı, hasta hakları, ATK/bilirkişi raporu değerlendirmesi; tıbbi uyuşmazlık denetim şeması.
Genel bakış
Alanın sistematiği.
Sağlık hukuku, tek bir kanunda toplanmamış, melez (özel/kamu) bir alandır. Çekirdeği hekim-hasta ilişkisinden doğan sorumluluktur; bu ilişki çoğunlukla TBK m.502 vd. vekâlet sözleşmesi olarak nitelendirilir (estetik/protez gibi sonucun taahhüt edildiği işlerde eser sözleşmesi tartışması açıktır). Uyuşmazlık üç eksende çözülür: (1) hukuki sorumluluk (sözleşmeye aykırılık ve/veya TBK m.49 vd. haksız fiil; kamu hastanesinde hizmet kusuru ve tam yargı davası), (2) cezai sorumluluk (TCK m.85-89 taksirle öldürme/yaralama, TCK m.21-22 kast-taksir, m.83 ihmali davranış), (3) idari/disiplinsel sorumluluk (1219, 3359, 663 KHK, hasta hakları mevzuatı).
Başat mevzuat
Hangi kanunlarla çalışır?
Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise
mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.
12193359TBK 6098
Beceriler
11 beceri, tek omurga.
Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste
her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.
Temel Kavramlar ve Sistematik. Sağlık hukukunda ilk vasıflandırma için kullanılır; hekim-hasta ilişkisinin sözleşmesel mi idari mi olduğunu, hangi sorumluluk rejiminin ve yargı kolunun devreye gireceğini belirler.
Hekimin Hukuki Sorumluluğu Denetim Şeması. Tıbbi müdahaleden doğan tazminat talebinin esasını madde madde denetlemek için kullanılır; kusur, illiyet ve zarar unsurlarını sözleşme ve haksız fiil rejimine göre adım adım çözer.
Aydınlatılmış Onam Denetimi. Bir tıbbi müdahalede rızanın geçerli olup olmadığını ve aydınlatmanın yeterliğini denetlemek için kullanılır; onam kusurunun başlı başına sorumluluk doğurup doğurmadığını değerlendirir.
Malpraktis ve Komplikasyon Ayrımı. İstenmeyen tıbbi sonucun önlenebilir bir kusur (malpraktis) mu yoksa öngörülen ama kaçınılmaz bir komplikasyon mu olduğunu ayırmak için kullanılır; komplikasyon yönetimi kusurunu da değerlendirir.
Hasta Hakları ve İhlal Değerlendirmesi. Sağlık hizmeti sırasında bilgilendirme, mahremiyet, kayıtlara erişim, tedaviyi reddetme gibi hasta haklarının ihlal edilip edilmediğini ve başvuru yollarını değerlendirmek için kullanılır.
Hekimin Cezai Sorumluluğu. Tıbbi müdahaleden doğan ölüm veya yaralanmada hekimin taksirle öldürme/yaralama bakımından cezai sorumluluğunu ve soruşturma rejimini değerlendirmek için kullanılır.
Dava, Usul ve Görev-Yetki. Tıbbi uyuşmazlıkta hangi mahkemenin görevli ve yetkili olduğunu, hangi dava türünün açılacağını ve dava şartlarını belirlemek için kullanılır; adli/idari yargı ayrımını çözer.
Süreler ve Zamanaşımı. Tıbbi sorumluluk talebinde hangi zamanaşımı süresinin (sözleşme, haksız fiil, idari, cezai) işlediğini ve başlangıç anını hesaplamak için kullanılır; rejim seçiminin tazminat hakkına etkisini ortaya koyar.
İspat, Delil ve Bilirkişi/ATK Raporu. Tıbbi uyuşmazlıkta ispat yükünün dağılımını, hangi delillerin toplanacağını ve ATK/bilirkişi raporlarının nasıl denetleneceğini belirlemek için kullanılır.
Dilekçe, Sözleşme ve Başvuru Taslağı. Tıbbi uyuşmazlıkta dava dilekçesi, onam formu, sağlık hizmeti sözleşmesi veya idareye başvuru gibi belgelerin iskeletini üretmek için kullanılır; yer tutucu disipliniyle avukat incelemesine hazır taslak sağlar.
Risk Değerlendirmesi, Strateji ve Müvekkil İletişimi. Tıbbi uyuşmazlıkta hekim, hastane veya hasta tarafının dava başarı şansını, risklerini ve müzakere/sulh seçeneklerini değerlendirmek ve müvekkile sade bir yol haritası sunmak için kullanılır.
İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve
tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur.
Beceriler karar numarasını hafızadan yazmamak üzere kurgulanmıştır; yine de her künyeyi resmî
kaynaktan teyit edin. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı
resmî bankadan getirir.
Beceriler avukatlar ve hukukçular içindir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından
incelenmelidir. Hukukçu değilseniz ve kendi işiniz için yardım arıyorsanız bir avukata ya da
baronun adli yardım bürosuna başvurun (SSS).
Kurulum
Claude Code'da iki satır.
# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude
# Bu alanı kur
/plugin install saglik-hukuku@turk-hukuku-skills