Göç ve Yabancılar Hukuku

Alanın sistematiği.

Göç ve yabancılar hukuku, yabancının Türkiye'ye girişi, kalışı, çalışması, korunması ve uzaklaştırılmasını düzenleyen, ağırlıklı olarak idare hukuku karakterli bir alandır. Temel norm 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) olup, kuruluş itibarıyla Göç İdaresi Başkanlığı (önceki adıyla Göç İdaresi Genel Müdürlüğü) ana idari makamdır. Alan dört eksen üzerinde yürür: (1) yasal kalış (vize, ikamet izinleri), (2) uluslararası koruma ve geçici koruma, (3) çalışma izni, (4) uzaklaştırma ve idari gözetim. Her eksende idari işlem tesis edilir; denetim büyük ölçüde idari yargıda (2577 sayılı İYUK) yapılır.

Hangi kanunlarla çalışır?

Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.

12 beceri, tek omurga.

Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.

• Temel Kavramlar ve Sistematik. Yabancının statüsünü (vize, ikamet, koruma, çalışma, düzensiz göçmen) belirleyip hangi rejim ve makamın uygulanacağını saptamak gerektiğinde; göç hukukunun temel kavram ve kurum haritasına ihtiyaç duyulduğunda kullanılır.
• İkamet İzinleri ve Başvuru. İkamet izni başvurusu, uzatma, tür değişikliği ya da ret/iptal işlemiyle karşılaşıldığında; hangi izin türünün şartlarının taşındığını ve başvuru usulünü saptamak gerektiğinde kullanılır.
• Uluslararası ve Geçici Koruma. Sığınma, mülteci, ikincil veya geçici koruma talebi söz konusu olduğunda; koruma başvurusunun statü tespiti, başvuru usulü, geri gönderme yasağı ve ret kararına itiraz için kullanılır.
• Sınır Dışı Etme ve İdari Gözetim. Yabancı hakkında sınır dışı etme (deport) kararı veya idari gözetim kararı verildiğinde; kararın hukuka uygunluğunu, geri gönderme yasağını ve dava/itiraz sürelerini denetlemek için kullanılır.
• Çalışma İzni ve Uluslararası İşgücü. Yabancının çalışma izni başvurusu, uzatması, ret/iptali veya izinsiz çalışma yaptırımı söz konusu olduğunda; 6735 sayılı Kanun kapsamında izin türü ve usulünü saptamak için kullanılır.
• Türk Vatandaşlığı. Türk vatandaşlığının kazanılması, kaybı, evlilik veya istisnai yolla edinimi ya da başvuru reddi söz konusu olduğunda; 5901 sayılı Kanun kapsamında şart ve usulü saptamak için kullanılır.
• İdari Dava ve Yargı Yolu. Göç İdaresi veya Bakanlık işlemine (ikamet ret, sınır dışı, çalışma izni ret, vatandaşlık ret) karşı dava açılacağında; görevli-yetkili mahkemeyi, süreyi ve yürütmenin durdurulmasını saptamak için kullanılır.
• Dilekçe ve Başvuru Taslağı. İkamet/çalışma/vatandaşlık başvuru dilekçesi, idari itiraz veya iptal dava dilekçesi hazırlanacağında; yer tutucu disiplini ve doğru madde atıflarıyla taslak üretmek için kullanılır.
• Süreler ve Hak Düşürücü Süreler. Göç işlemlerinde dava/itiraz/başvuru sürelerinin hesaplanması veya kaçırma riskinin değerlendirilmesi gerektiğinde; özellikle sınır dışı ve idari gözetimin kısa süreleri için kullanılır.
• İspat ve Delil Yönetimi. Göç dosyasında ispat yükünün kimde olduğu, hangi belge ve delillerin gerektiği veya risk anlatısının nasıl belgeleneceği değerlendirileceğinde kullanılır.
• Risk Değerlendirmesi ve Strateji. Yabancının dosyasında izlenecek yol seçenekleri tartılacağında; sınır dışı/gözetim riski, başvuru-dava ardışıklığı ve en lehe statünün belirlenmesi gerektiğinde kullanılır.
• Müvekkil ve Makam İletişimi. Yabancı müvekkile süreç, riskler ve adımların sade anlatılması veya idari makama/mahkemeye resmî yazışma hazırlanması gerektiğinde kullanılır.

Neleri kapsar?

Kaynak hijyeni.

İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur. Beceriler karar numarasını hafızadan yazmamak üzere kurgulanmıştır; yine de her künyeyi resmî kaynaktan teyit edin. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı resmî bankadan getirir.

Beceriler avukatlar ve hukukçular içindir; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından incelenmelidir. Hukukçu değilseniz ve kendi işiniz için yardım arıyorsanız bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurun (SSS).

Claude Code'da iki satır.

# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude

# Bu alanı kur
/plugin install goc-yabancilar-hukuku@turk-hukuku-skills

Aynı içerik OpenAI Codex ve Gemini CLI için de yayımlanır. Terminal bilmiyorsan Başlangıç Rehberi adım adım anlatır.

Sektörel ve Düzenlenmiş Alanlar