Bilişim hukuku: bilişim suçları (TCK m.243-245), veri ihlali ve siber olay müdahalesi, dijital delilin elde edilmesi ve değerlendirilmesi, kurumsal siber güvenlik yükümlülükleri ve hukuki sorumluluk.
Genel bakış
Alanın sistematiği.
Bilişim hukuku, tek bir kodda toplanmamış; ceza, idari (düzenleyici) ve özel hukuk katmanlarının kesiştiği melez bir alandır. Çalışırken üç eksen birlikte düşünülmelidir: (i) bilişim sistemlerine ve verilere yönelik fiillerin cezai boyutu (TCK), (ii) kişisel veri ve elektronik haberleşme alanındaki idari/düzenleyici yükümlülükler (KVKK, 5651, BTK), (iii) siber olaydan doğan tazminat ve sözleşmesel sorumluluk (TBK). Aynı somut olay (örneğin bir veri ihlali) çoğu zaman üç eksende de sonuç doğurur; bu nedenle olayı tek bir başlığa hapsetmeden çok yönlü tasnif şarttır.
Başat mevzuat
Hangi kanunlarla çalışır?
Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise
mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.
TCK 52376698 KVKK5651
Beceriler
12 beceri, tek omurga.
Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste
her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.
Bilişim Hukukunun Temel Kavramları ve Sistematiği. Bilişim/siber bir olayın hangi hukuk katmanlarına (ceza, KVKK, 5651, tazminat) dokunduğunu çözmek, kavramları yerli yerine oturtmak ve doğru başlığa yönlendirmek gerektiğinde kullanılır.
Bilişim Suçları (TCK 243-245). Yetkisiz erişim, sistemi engelleme/bozma, veri yok etme/değiştirme veya banka-kredi kartı kötüye kullanımı gibi bir bilişim suçunun unsurlarını ve nitelikli hallerini denetlemek, şikâyet/savunma stratejisi kurmak gerektiğinde kullanılır.
Veri İhlali ve Siber Olay Müdahalesi. Yaşanan bir veri ihlali veya siber saldırı sonrası KVKK m.12 bildirim yükümlülüğü, kriz yönetimi ve hukuki müdahale adımlarını planlamak; bildirim sürelerini ve içeriklerini belirlemek gerektiğinde kullanılır.
Dijital Delilin Elde Edilmesi ve Değerlendirilmesi. Loglar, imajlar, e-posta, mesaj kayıtları gibi dijital delillerin hukuka uygun elde edilmesi, bütünlüğünün korunması ve mahkemede değerlendirilebilirliğini denetlemek gerektiğinde kullanılır.
5651 İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme. İnternette yer alan hukuka aykırı içeriğe karşı içeriğin çıkarılması, erişimin engellenmesi ve özel hayatın korunması başvurularını; içerik/yer/erişim sağlayıcı sorumluluğunu çözmek gerektiğinde kullanılır.
Kurumsal Siber Güvenlik Yükümlülükleri ve Uyum. Bir kurumun siber güvenlik ve veri güvenliği yükümlülüklerini (KVKK m.12 teknik-idari tedbirler, sektörel düzenlemeler, politika ve sözleşme mimarisi) değerlendirmek ve uyum boşluğunu çıkarmak gerektiğinde kullanılır.
Siber Olaydan Doğan Hukuki Sorumluluk ve Tazminat. Veri ihlali, sistem kesintisi veya siber saldırı sonrası kurum-müşteri-iş ortağı arasındaki tazminat ve sözleşmesel sorumluluğu; kusur, illiyet ve zarar denetimini yapmak gerektiğinde kullanılır.
Görev, Yetki ve Yargı Yolu Haritası. Bilişim/siber bir uyuşmazlıkta hangi yargı koluna, hangi mahkemeye/mercie, hangi yetki kuralıyla başvurulacağını belirlemek; ceza-idari-hukuk yolları arasında doğru tercihi yapmak gerektiğinde kullanılır.
Süreler, Zamanaşımı ve Bildirim Takvimi. Bilişim/siber uyuşmazlıkta ceza zamanaşımı, dava açma süreleri, KVKK ihlal bildirim süresi ve başvuru sürelerini hesaplamak ve hak kaybını önleyecek takvim kurmak gerektiğinde kullanılır.
Sözleşme, Bildirim ve Başvuru Taslakları. Veri işleyen sözleşmesi, gizlilik/güvenlik eki, ihlal bildirimi, içerik kaldırma başvurusu, suç duyurusu gibi bilişim hukukuna özgü metinlerin taslağını üretmek gerektiğinde kullanılır.
Risk, Strateji ve Kriz Yönetimi. Bir siber olay veya bilişim hukuku ihtilafında ceza-idari-tazminat risklerini bütünsel tartmak, kurum/müvekkil için en iyi-en kötü senaryoyu ve eylem stratejisini belirlemek gerektiğinde kullanılır.
Müvekkil ve Paydaş İletişimi. Siber olay veya bilişim ihtilafında müvekkili, yönetim kurulunu, çalışanları veya etkilenen ilgili kişileri hukuken doğru ama anlaşılır biçimde bilgilendirmek ve bildirim metinleri kurmak gerektiğinde kullanılır.
İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve
tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur.
Beceriler karar numarasını hafızadan yazmamak üzere kurgulanmıştır; yine de her künyeyi resmî
kaynaktan teyit edin. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı
resmî bankadan getirir.
Beceriler avukatlar ve hukukçular içindir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından
incelenmelidir. Hukukçu değilseniz ve kendi işiniz için yardım arıyorsanız bir avukata ya da
baronun adli yardım bürosuna başvurun (SSS).
Kurulum
Claude Code'da iki satır.
# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude
# Bu alanı kur
/plugin install bilisim-hukuku-siber@turk-hukuku-skills