Kabahatler Hukuku

Alanın yeri ve sistematiği.

Kabahatler hukuku, idarenin kamu düzenini sağlamak için öngördüğü ve karşılığında idari yaptırım (başta idari para cezası) uygulanan haksızlıkları düzenler. Çekirdek norm 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'dur. Bu Kanun bir genel kanundur: özel kanunlardaki kabahatlere (örn. 2918 KTK, 5393 Belediye K., 4207 tütün, 1593 Umumi Hıfzıssıhha, 6331 İSG, çevre için 2872) genel hükümleriyle uygulanır (5326 m.3). Suç-kabahat ayrımı önemlidir: kabahatte yaptırım idari niteliktedir, kural olarak adli sicile işlemez, hapse çevrilmez; ancak kabahat de bir "haksızlık"tır ve kanunilik ilkesine tabidir (5326 m.4: "kabahatler kanunilik ilkesine tabidir").

Hangi kanunlarla çalışır?

Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.

11 beceri, tek omurga.

Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.

• Temel Kavramlar ve Sistematik. Kabahat ile suç ayrımını, idari yaptırım türlerini, kanunilik ve 5326 sayılı Kanunun genel-özel kanun ilişkisini netleştirmek; bir yaptırımın hangi rejime tabi olduğunu en baştan doğru saptamak gerektiğinde kullanılır.
• İdari Para Cezası Denetim Şeması. Bir idari para cezası kararının yetki, şekil, unsur ve miktar yönünden hukuka uygunluğunu adım adım denetlemek; cezanın iptali veya kaldırılması için elverişli gerekçeleri çıkarmak gerektiğinde kullanılır.
• Sulh Ceza Hâkimliğine Başvuru ve İtiraz. İdari yaptırım kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru ve itiraz yolunun usulünü, sürelerini, görev-yetkisini ve karar türlerini yönetmek; başvuru/itiraz dilekçesinin yol haritasını kurmak gerektiğinde kullanılır.
• Kabahat-Suç Ayrımı ve İçtima. Aynı fiilin hem kabahat hem suç oluşturduğu, ya da birden çok kabahatin birleştiği durumlarda fikri içtima, zincirleme kabahat ve mükerrer cezalandırma yasağını çözümlemek gerektiğinde kullanılır.
• Süreler ve Zamanaşımı. Soruşturma zamanaşımı, yerine getirme zamanaşımı, başvuru ve itiraz süreleri ile peşin ödeme süresini birlikte hesaplamak ve bir takvim çıkarmak gerektiğinde kullanılır; süre kaynaklı hak kayıplarını önler.
• İspat, Delil ve Tutanak Denetimi. İdari yaptırıma dayanak tutanak, cihaz/kayıt ve tespitlerin ispat değerini değerlendirmek, ispat yükünü dağıtmak ve çürütücü delil stratejisi kurmak gerektiğinde kullanılır.
• Özel Kanun Kabahatleri ve Sektörel Uygulama. Trafik, belediye-zabıta, tütün, çevre, gıda, iş sağlığı gibi özel kanunlardaki kabahatlerde özel hüküm ile 5326 genel hükümleri arasındaki ilişkiyi kurmak ve sektöre özgü usulü uygulamak gerektiğinde kullanılır.
• Yargı Yolu ve Görev-Yetki Ayrımı. Bir idari yaptırım kararına karşı adli yargı (sulh ceza hâkimliği) ile idari yargı arasındaki görev ayrımını çözmek, görevsizlik/yetkisizlik ve olumlu-olumsuz görev uyuşmazlığı risklerini yönetmek gerektiğinde kullanılır.
• Başvuru ve İtiraz Dilekçesi Taslağı. Sulh ceza hâkimliğine başvuru veya itiraz dilekçesini; taraf-merci bilgisi, talep sonucu, gerekçe ve delil mimarisiyle taslak olarak üretmek gerektiğinde kullanılır.
• Tahsilat, Ödeme ve İtiraz Stratejisi. İdari para cezasının kesinleşmesi, 6183 sayılı Kanuna göre tahsili, ödeme emri, peşin ödeme indirimi ve başvuru-ödeme arasındaki tercih stratejisini kurmak gerektiğinde kullanılır.
• Risk-Strateji ve Müvekkil İletişimi. Birden çok seçeneğin (başvuru, ödeme, itiraz, bekleme) sonuçlarını tartıp bir risk haritası çıkarmak ve müvekkile sade dille tavsiye iletmek gerektiğinde kullanılır.

Neleri kapsar?

Kaynak hijyeni.

İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur. Beceriler karar numarasını hafızadan yazmamak üzere kurgulanmıştır; yine de her künyeyi resmî kaynaktan teyit edin. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı resmî bankadan getirir.

Beceriler avukatlar ve hukukçular içindir; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından incelenmelidir. Hukukçu değilseniz ve kendi işiniz için yardım arıyorsanız bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurun (SSS).

Claude Code'da iki satır.

# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude

# Bu alanı kur
/plugin install kabahatler-hukuku@turk-hukuku-skills

Aynı içerik OpenAI Codex ve Gemini CLI için de yayımlanır. Terminal bilmiyorsan Başlangıç Rehberi adım adım anlatır.

Ceza Hukuku