Ekonomik ve Mali Suçlar

Alanın sistematiği.

Ekonomik ceza hukuku, malvarlığına ve ekonomik düzene yönelik suçların kesiştiği, ceza maddi hukuku ile çok sayıda yan/idari mevzuatın (vergi, sermaye piyasası, bankacılık, gümrük) iç içe geçtiği bir alandır. Çalışma daima üç katmanda yürür: (1) suç genel teorisi (TCK Genel Hükümler: tipiklik, hukuka aykırılık, kusurluluk; kast TCK m.21, taksir m.22, iştirak m.37-41, teşebbüs m.35, içtima m.42-44, zincirleme suç m.43); (2) ilgili özel suç tipinin unsurları; (3) yan mevzuatın özel şartları ve idari süreçle (MASAK, VDK, SPK, BDDK, Gümrük) ceza yargısı arasındaki köprü. Tüzel kişilere ceza verilmez (TCK m.20/2); ancak güvenlik tedbirleri (TCK m.60: faaliyet izni iptali, müsadere) ve idari para cezaları gündeme gelir. Cezai sorumluluk gerçek kişi yönetici/temsilciye bağlanır.

Hangi kanunlarla çalışır?

Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.

11 beceri, tek omurga.

Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.

• Ekonomik Ceza Hukuku Temel Kavramlar ve Sistematik. Ekonomik/mali bir fiilin hangi suç tipine ve hangi mevzuat katmanına oturduğunu çözmek, suç genel teorisini (kast, iştirak, içtima, tüzel kişi sorumluluğu) ekonomik suçlara uyarlamak ve dosyanın iskeletini kurmak gerektiğinde kullanılır.
• Aklama (Kara Para) ve MASAK Yükümlülükleri. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (TCK m.282) iddiası, öncül suç tartışması, MASAK şüpheli işlem bildirimi ve yükümlü sorumluluğu söz konusu olduğunda; aklama soruşturmasında savunma veya uyum kurgusu gerektiğinde kullanılır.
• Vergi Kaçakçılığı Suçları (VUK m.359). Sahte/muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma, defter-belge gizleme, çift defter gibi VUK m.359 fiilleri; mütalaa/dava şartı, pişmanlık ve idari vergi cezasıyla paralel süreç söz konusu olduğunda kullanılır.
• Nitelikli Dolandırıcılık ve Güveni Kötüye Kullanma. Hileyle menfaat temini (TCK m.157-158) veya devralınan malvarlığının amacı dışında kullanılması (TCK m.155) iddiaları; bilişim, bankacılık, ticari faaliyet kapsamındaki nitelikli haller ve sözleşmeden doğan ihtilafın suç boyutu söz konusu olduğunda kullanılır.
• Zimmet, Rüşvet ve Görevle Bağlantılı Suçlar. Kamu görevlisinin veya banka mensubunun malı zimmetine geçirmesi (TCK m.247, Bankacılık K. m.160), rüşvet (TCK m.252), irtikâp (m.250) ve görevi kötüye kullanma (m.257) iddiaları; etkin pişmanlık ve görevlinin sıfatı tartışıldığında kullanılır.
• Sermaye Piyasası Suçları (Manipülasyon ve İçsel Bilgi). Bilgi suistimali/içeriden öğrenenlerin ticareti (SPK m.106), piyasa dolandırıcılığı/manipülasyon (SPK m.107) ve sermaye piyasası araçlarıyla işlenen güveni kötüye kullanma/sahtecilik (m.110) iddiaları ile SPK mütalaa/şikâyet şartı söz konusu olduğunda kullanılır.
• Karşılıksız Çek ve Kambiyo Suçları. Karşılıksızdır işlemi yapılan çekte adli para cezası ve çek düzenleme/hesap açma yasağı (5941 s. Çek Kanunu m.5), şikâyet süresi ve etkin pişmanlıkla yaptırımın kaldırılması söz konusu olduğunda kullanılır.
• Elkoyma, Müsadere ve Malvarlığı Tedbirleri. Ekonomik suç dosyalarında taşınmaz/hak/alacaklara elkoyma (CMK m.128), eşya ve kazanç müsaderesi (TCK m.54-55), tedbire itiraz ve malvarlığının iadesi/serbest bırakılması söz konusu olduğunda kullanılır.
• Usul, Görev-Yetki ve Mütalaa/Dava Şartları. Ekonomik suç dosyasında soruşturma-kovuşturma akışı, görevli-yetkili mahkeme, iddianame denetimi (CMK m.170, m.174) ve vergi/SPK suçlarına özgü mütalaa-şikâyet ön şartlarının kontrolü gerektiğinde kullanılır.
• İspat, Delil ve Bilirkişi Değerlendirmesi. Ekonomik suç dosyasında belge, banka kaydı, dijital veri ve kurum raporlarının (VDK, MASAK, SPK, BDDK) delil değeri, delil yasakları ve mali bilirkişi raporunun denetimi söz konusu olduğunda kullanılır.
• Kurumsal Ceza Riski, Uyum ve Savunma Stratejisi. Şirket ve yöneticiler için ekonomik suç riskinin haritalanması, etkin pişmanlık-uzlaşma-kamu davasının ertelenmesi gibi seçeneklerin tartılması, kurum içi uyum (MASAK/SPK/vergi) zafiyetlerinin giderilmesi ve genel savunma kurgusu gerektiğinde kullanılır.

Neleri kapsar?

Kaynak hijyeni.

İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur. Beceriler karar numarasını hafızadan yazmamak üzere kurgulanmıştır; yine de her künyeyi resmî kaynaktan teyit edin. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı resmî bankadan getirir.

Beceriler avukatlar ve hukukçular içindir; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından incelenmelidir. Hukukçu değilseniz ve kendi işiniz için yardım arıyorsanız bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurun (SSS).

Claude Code'da iki satır.

# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude

# Bu alanı kur
/plugin install ekonomik-ceza@turk-hukuku-skills

Aynı içerik OpenAI Codex ve Gemini CLI için de yayımlanır. Terminal bilmiyorsan Başlangıç Rehberi adım adım anlatır.

Ceza Hukuku