Ceza Hukuku Özel Hükümler

Alanın sistematiği.

Ceza hukuku özel hükümler, TCK 5237 sayılı Kanunun İkinci Kitabında düzenlenen tek tek suç tiplerini konu alır. Özel hükümler her zaman genel hükümlerle (TCK m.1-75) birlikte uygulanır: bir fiilin suç oluşturup oluşturmadığı, önce ilgili özel hüküm tipikliği (tipe uygunluk), sonra hukuka aykırılık (TCK m.24-28 hukuka uygunluk sebepleri yokluğu) ve kusurluluk (TCK m.30-34) süzgecinden geçirilerek belirlenir. Özel hükümlerin omurgası şu sistematiktir: kişilere karşı suçlar (hayata, vücut dokunulmazlığına, hürriyete, şerefe karşı; cinsel dokunulmazlık), malvarlığına karşı suçlar (hırsızlık, yağma, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, mala zarar verme), kamu güvenine karşı suçlar (sahtecilik), kamu idaresine karşı suçlar (zimmet, rüşvet, görevi kötüye kullanma) ve topluma/devlete karşı suçlar.

Hangi kanunlarla çalışır?

Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.

11 beceri, tek omurga.

Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.

• Özel Hükümler Sistematiği ve Suç Tipi Belirleme. Somut bir olayda hangi suç tipinin (veya tiplerinin) gündeme geldiğini belirlemek, TCK İkinci Kitap sistematiğine yerleştirmek ve genel hükümlerle bağ kurmak gerektiğinde kullanılır.
• Kişilere Karşı Suçlar (Yaralama, Tehdit, Hürriyet). Kasten/taksirle yaralama, öldürme, tehdit, şantaj, cebir ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma gibi kişi varlığına yönelik suçların unsurlarını ve nitelikli hallerini denetlemek gerektiğinde kullanılır.
• Malvarlığına Karşı Suçlar (Hırsızlık, Yağma, Dolandırıcılık). Hırsızlık, yağma, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma ve mala zarar verme suçlarının ayrımını yapmak, nitelikli hallerini ve etkin pişmanlığı denetlemek gerektiğinde kullanılır.
• Şerefe ve Özel Hayata Karşı Suçlar. Hakaret, isnadın ispatı, haksız fiile karşı işlenen hakaret, özel hayatın gizliliği, verileri hukuka aykırı kaydetme ve haberleşmenin gizliliği gündeme geldiğinde kullanılır.
• Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar. Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki ve cinsel taciz suçlarının unsurlarını, yaş ve rıza meselesini hassasiyetle değerlendirmek gerektiğinde kullanılır.
• Kamu Güvenine Karşı Suçlar (Belgede Sahtecilik). Resmî/özel belgede sahtecilik, resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan ve bunların dolandırıcılık gibi suçlarla içtimaı gündeme geldiğinde kullanılır.
• Kamu İdaresine Karşı Suçlar (Zimmet, Rüşvet, Görevi Kötüye Kullanma). Kamu görevlilerinin işlediği zimmet, irtikâp, rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlarının unsurlarını, görevli sıfatını ve etkin pişmanlığı değerlendirmek gerektiğinde kullanılır.
• Nitelikli Haller ve Cezanın Belirlenmesi. Bir suçta uygulanacak nitelikli/daha az cezayı gerektiren halleri taramak ve temel cezadan sonuç cezaya giden TCK m.61-62 hesabını yapmak gerektiğinde kullanılır.
• Süreler, Zamanaşımı ve Şikâyet. Bir suçta dava ve ceza zamanaşımını hesaplamak, şikâyete bağlılık ve şikâyet süresini belirlemek ve uzlaştırma kapsamını kontrol etmek gerektiğinde kullanılır.
• İspat, Delil ve Suç Vasfı Değerlendirmesi. Bir ceza dosyasındaki delilleri suç unsurları bakımından tartmak, delil yasaklarını kontrol etmek ve hukuki nitelendirmenin delil durumuyla uyumunu denetlemek gerektiğinde kullanılır.
• Savunma Stratejisi ve Ceza Mütalaası. Bir ceza dosyasında şüpheli/sanık savunması veya katılan/mağdur stratejisi kurmak, lehe-aleyhe argümanları tartmak ve gerekçeli bir hukuki değerlendirme üretmek gerektiğinde kullanılır.

Neleri kapsar?

Kaynak hijyeni.

İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur. Beceriler karar numarasını hafızadan yazmamak üzere kurgulanmıştır; yine de her künyeyi resmî kaynaktan teyit edin. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı resmî bankadan getirir.

Beceriler avukatlar ve hukukçular içindir; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından incelenmelidir. Hukukçu değilseniz ve kendi işiniz için yardım arıyorsanız bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurun (SSS).

Claude Code'da iki satır.

# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude

# Bu alanı kur
/plugin install ceza-hukuku-ozel@turk-hukuku-skills

Aynı içerik OpenAI Codex ve Gemini CLI için de yayımlanır. Terminal bilmiyorsan Başlangıç Rehberi adım adım anlatır.

Ceza Hukuku