Avukatlar için sade hukuk dili: karmaşık dilekçe, karar ve sözleşmeleri avukatın müvekkile anlatması için yalın Türkçeye çevirme; hukuki doğruluğu koruyarak özetleme, terim açıklama ve bilgilendirme metni taslağı. Çıktı, müvekkile iletilmeden önce avukatın incelemesine sunulur.
Genel bakış
Alanın çerçevesi.
Sade hukuk dili (plain legal language), hukuki içeriği müvekkilin, karşı tarafın, tanığın veya hukukçu olmayan bir paydaşın doğru ve eksiksiz anlayacağı yalın Türkçeye çevirme disiplinidir. Burada amaç içeriği basitleştirmek değil, anlaşılırlığı artırırken hukuki doğruluğu, çekinceleri ve sonuçları korumaktır. Bu alan bağımsız bir dava türü değil; her hukuk dalının yanında çalışan bir iletişim ve aktarım katmanıdır. Çıktı bir dava dilekçesi değil; bilgilendirme metni, müvekkil özeti, karar/sözleşme şerhi veya yol haritasıdır.
Başat mevzuat
Hangi kanunlarla çalışır?
Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise
mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.
Alanın genel mevzuatı
Beceriler
11 beceri, tek omurga.
Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste
her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.
Sade Dilin Temel İlkeleri ve Sistematiği. Bir hukuki metni sadeleştirme işine başlamadan önce sade dilin temel ilkelerini, anlama-aktarma-doğrulama katmanlarını ve hukuki doğruluğu koruma sınırlarını kurmak gerektiğinde kullanılır.
Dilekçe ve Layiha Sadeleştirme. Bir dava dilekçesini, cevap dilekçesini, istinaf/temyiz layihasını veya savunmayı müvekkilin anlayacağı sade Türkçeye çevirmek; talep sonucunu, vakıaları ve hukuki sebepleri yalın anlatmak gerektiğinde kullanılır.
Mahkeme Kararı Sadeleştirme. Yargıtay, Danıştay, AYM, BAM/BİM veya ilk derece kararını müvekkilin anlayacağı dile çevirmek; ne kazanıldı ne kaybedildi, gerekçe ne, hangi yol açık sorularını yanıtlamak gerektiğinde kullanılır.
Sözleşme ve Madde Sadeleştirme. Bir sözleşmeyi veya belirli maddelerini imzalamadan önce müvekkilin anlayacağı dile çevirmek; hangi yükümlülük, hangi risk, hangi çıkış var sorularını yalın anlatmak gerektiğinde kullanılır.
Müvekkil Bilgilendirme ve Aydınlatma Metni. Müvekkile davanın/işin durumunu, seçeneklerini ve sonraki adımları anlatan yazılı bilgilendirme metni üretmek; aydınlatma yükümlülüğünü yalın ama eksiksiz yerine getirmek gerektiğinde kullanılır.
İhtarname ve Tebligat Sadeleştirme. Müvekkile gelen ihtarnameyi, tebligatı veya ödeme emrini avukatın müvekkile anlatması için sadeleştirmek; ne istendiğini, süreyi ve yapılmazsa sonucunu, avukatın vereceği karara yer bırakarak yalın anlatmak gerektiğinde kullanılır.
Hukuki Terim Açıklama ve Sözlük. Bir metindeki hukuki ve Latince terimleri, kalıpları ve kısaltmaları müvekkile açıklayan sözlük üretmek; terimin yanlış eşanlamlıyla değiştirilmeden doğru karşılığını ve anlam farkını vermek gerektiğinde kullanılır.
Belge Özeti ve Yönetici Özeti Çıkarma. Uzun bir dava dosyasını, bilirkişi raporunu, sözleşmeyi veya yazışma zincirini hukukçu olmayan bir karar verici için kısa, yalın ve doğru yönetici özetine indirgemek gerektiğinde kullanılır.
Dava ve Süreç Yol Haritası Anlatımı. Müvekkile bir davanın veya idari/icra sürecinin aşamalarını, tahmini sürelerini ve her aşamada ne olacağını yalın bir yol haritası olarak anlatmak gerektiğinde kullanılır.
Karşı Taraf ve Müzakere İletişim Metni. Karşı tarafa, kamu kurumuna veya üçüncü kişiye gönderilecek resmi ama anlaşılır bir yazışma, talep veya sulh teklifi metni hazırlamak; tonu ve hukuki pozisyonu koruyarak yalın anlatmak gerektiğinde kullanılır.
Sadeleştirme Doğruluk Denetimi ve Risk Kontrolü. Üretilmiş bir sade dil metnini kaynakla karşılaştırıp anlam kaybı, düşen hak/süre/şart ve yanıltıcı mutlaklaştırma açısından denetlemek; yayımdan önce risk kontrolü yapmak gerektiğinde kullanılır.
İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve
tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur.
Beceriler karar numarasını hafızadan yazmamak üzere kurgulanmıştır; yine de her künyeyi resmî
kaynaktan teyit edin. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı
resmî bankadan getirir.
Beceriler avukatlar ve hukukçular içindir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından
incelenmelidir. Hukukçu değilseniz ve kendi işiniz için yardım arıyorsanız bir avukata ya da
baronun adli yardım bürosuna başvurun (SSS).
Kurulum
Claude Code'da iki satır.
# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude
# Bu alanı kur
/plugin install sade-hukuk-dili@turk-hukuku-skills