Hukuk Felsefesi ve Genel Hukuk Teorisi

Hangi kanunlarla çalışır?

Beceriler bu alanda önce şu mevzuata bakar; madde numaraları hafızadan değil, kurulu ise mevzuat MCP sunucusu üzerinden resmî metinden doğrulanır.

10 beceri, tek omurga.

Her biri aynı yöntemi izler: olay, norm, altlama, gerekçeli sonuç. Aşağıdaki liste her becerinin hangi durumda devreye girdiğini özetler.

• Temel Kavramlar ve Sistematik. Hukuk felsefesi ile genel teorinin temel kavramlarını (norm, geçerlilik, meşruiyet, hak, yaptırım, kaynak) ve ekol haritasını netleştirmek; bir teorik soruyu doğru kategoriye yerleştirip pozitif hukuka bağlamak gerektiğinde kullanın.
• Hukuki Pozitivizm ve Norm Geçerliliği. Bir normun nereden bağlayıcılık aldığı, üst norma aykırı alt normun akıbeti veya geçerlilik-meşruiyet ayrımı tartışıldığında; Kelsen ve Hart çizgisinde norm geçerliliğini Türk norm hiyerarşisine bağlamak için kullanın.
• Doğal Hukuk, Adalet ve Radbruch Formülü. Geçerli bir normun içeriksel adaletsizliği, hukuk-ahlak ilişkisi veya aşırı haksız kanunun bağlayıcılığı tartışıldığında; klasik doğal hukuk ile Radbruch formülünü Türk hukuk devleti (Anayasa m.2) ve dürüstlük (TMK m.2) zeminine oturtmak için kullanın.
• Yorum Yöntemleri ve Boşluk Doldurma. Bir normun anlamı tartışmalıyken ya da hiç norm yokken (kanun boşluğu); lafzî-sistematik-tarihsel-amaçsal yorum, kıyas, a contrario ve TMK m.1 çerçevesinde hâkimin hukuk yaratması yöntemini uygulamak gerektiğinde kullanın.
• Hak, Yükümlülük ve Hukuki İlişki Teorisi. Bir menfaatin gerçekten sübjektif hak olup olmadığı, hak türleri (mutlak-nispi, yenilik doğuran, def'i-itiraz) ve hak-yetki-yükümlülük ilişkileri çözümlenmek istendiğinde; Hohfeld ve menfaat/irade teorileri çerçevesinde kullanın.
• Hukuki Realizm ve Yargısal Karar Davranışı. Lafzen açık kuralın uygulamada nasıl farklı sonuç verdiği, içtihat istikrarsızlığı veya yargıcın takdirini etkileyen kurum-dışı etkenler tartışıldığında; Amerikan/İskandinav realizmi ve menfaatler içtihadı çerçevesinde kullanın.
• Hukuk-Ahlak İlişkisi ve Hukukun Genel İlkeleri. Bir uyuşmazlıkta yazılı norm yetersizken hukukun genel ilkelerine (dürüstlük, iyiniyet, ölçülülük, nemo auditur, venire contra factum proprium) başvurmak veya hukuk-ahlak sınırını çözmek gerektiğinde kullanın.
• Norm Çeşitleri ve Normun Uygulama Alanı. Bir kuralın emredici mi yedek mi olduğu, kural-istisna ilişkisi, normun zaman (geçmişe etki) ve yer bakımından uygulanması veya çatışan iki normun hangisinin önce geleceği belirlenmek istendiğinde kullanın.
• Hukuk Sosyolojisi ve Normun Etkililiği. Bir normun kâğıt üstünde geçerli olduğu hâlde toplumsal olarak işleyip işlemediği, yaptırımın caydırıcılığı veya bir düzenlemenin sosyal etkisi değerlendirilmek istendiğinde; ayrıca mevzuat tasarımı ve etki analizi gereken hâllerde kullanın.
• Hukuki Argümantasyon ve Altlama Tekniği. Soyut bir norm ile somut olayı gerekçeli biçimde bağlamak (altlama/subsumption), tümdengelimli hukuki kıyas kurmak, argüman türlerini sıralamak ve bir mütalaa/dilekçenin mantıksal iskeletini denetlemek gerektiğinde kullanın.

Neleri kapsar?

Kaynak hijyeni.

İçtihat asla hafızadan zikredilmez: her karar mahkeme, daire, esas/karar numarası ve tarihle verilir; emin olunmayan künye [doğrulanacak] işaretiyle sunulur. Sahte karar numarası üretilmez. Kurulu ise içtihat MCP sunucusu kararı resmî bankadan getirir. Hiçbir beceri hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai sorumluluk yetkili hukukçudadır.

Claude Code'da iki satır.

# Pazarı bir kez ekle
/plugin marketplace add aydincan/turk-hukuku-ve-claude

# Bu alanı kur
/plugin install hukuk-felsefesi-genel-teori@turk-hukuku-skills

Aynı içerik OpenAI Codex ve Gemini CLI için de yayımlanır. Terminal bilmiyorsan Başlangıç Rehberi adım adım anlatır.

Metodoloji, Atıf ve Genel Teori