Yapay zekânın uydurduğu karar: künye nasıl doğrulanır.

Kusursuz görünen, var olmayan künye.

Genel bir sohbet modeli kararı aramaz; karar biçimine benzeyen bir metin üretir. Daire, esas ve karar numarası, tarih birbiriyle uyumlu görünür, ama karar hiç var olmayabilir ya da başka bir karara aittir.

Haberlere göre Haziran 2026'da Kızılcahamam'da bir asliye hukuk mahkemesi, bir savunma dilekçesindeki Yargıtay künyelerinin UYAP'ta belirtilen şekliyle bulunamadığını tespit etti ve durumu baroya ve savcılığa bildirdi. Avukat künyeleri yapay zekâdan aldığını, içeriğin doğru ama numaraların yanlış olduğunu söyledi (hukukihaber.net). Ders şu: içerik doğru olsa bile yanlış numaralı künye, doğrulanamayan bir atıftır.

Künyeyi beş adımda doğrulayın.

• 1. Parçalara ayırın. Mahkeme, daire ya da kurul, esas numarası, karar numarası, karar tarihi. Eksik parça varsa künye tamamlanmadan kullanılmaz.
• 2. Biçime bakın. Karar numarasının yılı normalde karar tarihinin yılıyla aynıdır; esas yılı karar yılından sonra olamaz. Dairenin o tarihte o konuya baktığını da kontrol edin: daireler arasındaki iş bölümü zamanla değişir.
• 3. Resmî bankada arayın. Daire ve esas/karar numarasıyla aşağıdaki bankalardan birinde kararı bulun.
• 4. Tam metni okuyun. Künye bulunsa bile kararın gerçekten o meseleyi ve aktardığınız sonucu içerdiğini metinden görün. Alıntıyı yapay zekânın özetinden değil, kararın kendisinden alın.
• 5. Güncelliği kontrol edin. Karar sonradan bozulmuş, içtihadı birleştirme kararıyla aşılmış ya da dayandığı madde değişmiş veya Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olabilir. Kesinleşme durumuna bakın.

Resmî karar bankaları.

• Yargıtay: karararama.yargitay.gov.tr ya da Adalet Bakanlığı'nın UYAP Mevzuat ve İçtihat bankası.
• Bölge Adliye ve ilk derece: emsal.uyap.gov.tr; esas ve karar numarasıyla aranabilir.
• Danıştay: karararama.danistay.gov.tr.
• Anayasa Mahkemesi: bireysel başvuru için kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, iptal ve itiraz için normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr.

Abonelikli içtihat veri tabanları da teyit için kullanılabilir; künye ve metin yine kararın kendisinden okunur.

Bunları görürseniz durun.

• Karar numarasının yılı ile karar tarihinin yılı uyuşmuyor.
• Aynı karar farklı numaralarla birden çok kez anılıyor; yukarıdaki olayda avukatın açıklaması da buydu.
• Daire numarası yok ("Yargıtay Hukuk Dairesi" gibi) ya da daire o konuya bakmıyor.
• Tam metin hiçbir bankada yok ya da alıntılanan cümleyi içermiyor.
• Model kaynak bağlantısı veremiyor ya da bağlantı başka bir karara gidiyor.

Bulunamadı, yok demek değildir.

Herkese açık bankalar her kararı içermez. Ama bulamadığınız künye dilekçeye girmez: kararın örneğine ilgili dosyadan ya da mahkemeden ulaşın; ulaşana kadar künyeyi taslakta [doğrulanacak] işaretiyle bırakın.

Sorumluluk imzayla başlar.

Avukatlık Kanunu m.34, avukattan görevini "özen, doğruluk ve onur içinde" yerine getirmesini ister; HMK m.29/1 tarafları dürüstlük kuralına uygun davranmakla yükümlü tutar. Yapay zekâ kullanmak bu yükümlülükleri devretmez: dilekçedeki her künyenin kontrolü, imzalayan avukattadır.

Aramayı modele değil, bankaya yaptırın.

Yargı MCP künyeyi resmî bankadan getirir; Yargıtay sonuçları kararın resmî sayfasına (mevzuat.adalet.gov.tr) bağlanır. Böylece 3. adım tek tıka iner. 4. ve 5. adım yine sizdedir: kararın dosyadaki olaya uyduğunu ve güncel olduğunu ancak metni okuyarak görebilirsiniz.

Kısa cevaplar.

Devamı için.